Insulina za 2 dolary i fiolka za 300

Analiza w ramach

1. Czemu insulina jest droga? Nie dlatego, że molekuła jest trudna do wyprodukowania — to jeden z prostszych biologików. Nie z powodu trwających kosztów badań — podstawowy lek ma ponad sto lat. Wysoka cena bierze się ze stosu instytucjonalnych struktur: ścieżek regulacyjnych, które czynią certyfikację nowych podmiotów zaporowo drogą, reguł zatwierdzania biosymilarów, które spowalniają generyki do strużki, wymogów recepty, które wykluczają zakup bezpośredni, ograniczeń importu, które blokują tańsze zagraniczne dostawy, i rynku skonsolidowanego do trzech dostawców, którzy nie mają silnej motywacji do obcinania sobie marż.
2. Każda z tych struktur jest barierą wspartą przymusem — istnieje, bo państwo zabrania wymian, które obeszłyby je. Mały producent, który mógłby produkować insulinę tanio, nie może legalnie jej sprzedawać bez miliardów na certyfikację regulacyjną. Pacjent nie może legalnie importować tego samego leku z kraju, gdzie sprzedaje się za ułamek ceny. Diabetyk nie może legalnie kupować bezpośrednio od producenta. Każdy zakaz to siła zapobiegająca dobrowolnej wymianie.
3. Czy niedobór taniej insuliny jest naturalny? Słownik o niedoborze: „warunek, w którym zasoby, czas lub uwaga są ograniczone w podaży”. Niedobór naturalny to to, co narzuca fizyka — insulina wymaga faktycznych molekuł, energii, sprzętu. Niedobór instytucjonalny to to, co narzucają prawa i państwowo egzekwowane zakazy — bariery dla produkcji, dystrybucji lub wymiany, które istnieją z politycznego wyboru, a nie z fizycznej konieczności.
4. Diabetyk racjonujący dawki ma do czynienia z niedoborem instytucjonalnym. Molekuła istnieje. Zdolność do jej produkcji istnieje. Chęć sprzedawania jej tanio istnieje gdzieś na ziemi. Czego nie istnieje, to prawnego pozwolenia, by połączyć podaż z popytem bez płacenia opłaty przewoźnym i certyfikatorom.
5. Kim są ofiary? Każdy diabetyk wyceniony poza zasięgiem, każdy pacjent, który racjonował i padł, każda rodzina, która wybierała między insuliną a czynszem. Ich krzywda nie jest produkowana przez lek ani fizykę — jest produkowana przez struktury państwa nałożone na wymianę. Struktury mają podmioty: ustawodawców, urzędników państwa, lobbystów. Odpowiedzialność za zgony idzie za łańcuchem przyczynowym wstecz przez każdą barierę utrzymywaną przeciw dobrowolnej wymianie.
6. Jaki jest koszt dla prędkości cywilizacyjnej? Ogromny. Każdy dolar wydany na przepłatę za stary lek to dolar nie wydany na nowe leczenia. Każdy pacjent, który umarł z braku dostępu, to osoba, która mogła żyć i przyczynić się do następnej rundy wiedzy. Instytucjonalna warstwa między podażą a popytem to podatek od prędkości — płacony w życiach.
7. Obrońcy systemu argumentują, że bez tych struktur byłyby niebezpieczne leki, fraud, katastrofa zdrowia publicznego. Odpowiedź ram: struktury, które egzekwują uczciwość (ujawnienie zawartości, dokładność etykiet, ściganie fraudu), są inne w naturze niż struktury, które blokują dobrowolną wymianę. Pierwsze wspierają zgodę; drugie ją nadpisują. Reguły ujawnienia są pozytywne dla prędkości. Reguły pozwoleń — poza ujawnieniem — są negatywne dla prędkości.