Ý thức (Consciousness)

Sự tự mô hình hóa đệ quy bên trong một khuôn mẫu của thay đổi. Ý thức trồi lên khi khuôn mẫu của một chủ thể trở nên đủ phức tạp để biểu thị chính nó và mối quan hệ của nó với dòng biến chuyển xung quanh. Nó không phải một chất thể hay một món quà mà là một quá trình: khuôn mẫu quan sát và điều chỉnh chính sự chuyển hóa của nó trong thời gian thực. Ý thức bao gồm sự nhận biết, cảm thức định tính của trải nghiệm, và năng lực phản tư về cả hai, khiến nó trở thành nền tảng để ý chí tự do, trách nhiệm và sự đồng thuận trở nên khả thi.