Eskatoloji (Eschatology)

son şeylerin incelenmesi: medeniyetin nereye doğru gittiği, neyin son sayıldığı ve sonun belirlenmiş mi yoksa seçilmiş mi olduğu. Daha eski eskatoloji sonu, dışarıdan, kimsenin denetlemediği bir takvimle gelen bir şey olarak ele alır: yargı, çöküş ya da kurtuluş. Tutarlı bakış bunu tersine çevirir. Son alınan bir şey değildir; inşa edilir. Herhangi bir bedenin işlevini yitirdiği ana dek medeniyetin ne hâle geldiği, bu arada özgür bireylerin ne ticaretini yaptığına, ne öğrendiğine ve neyi onardığına bağlıdır. Gönüllü iş birliği altında kıtlık küçülür, bilgi büyür ve bir kişiyi hayatta tutan sistemler yıldan yıla iyileşir. Ölüm, bir hayatın belirlenmiş son noktası olmaktan çıkıp bir onarım hatasına dönüşür; kimsenin verdiği bir hüküm değil, teknik bir adresi olan bir sorun. Müjde, özgür insanların eskatolojisidir: medeniyetin doğru inşa ettiği son, onu inşa etmeye yardım eden herkes için belirsiz süreli yaşamdır. Soru "öldükten sonra ne olur?"dan "artık ölmek zorunda kalmadan önce daha ne kadar?"a kayar. Akışın bizimkinden daha yaşlı zihinler barındırabilmesi, beklenecek bir yargı değil, tartılacak bir olasılıktır; Mutluluk Yolu'nun gelmesi için bir yaptırımcıya ihtiyacı yoktur.