ମନ-ଭୂତାଣୁ (Mind Virus)

ଏକ ଭାବନା କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱାସ, ଯାହା ଚିନ୍ତନର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପଥଗୁଡ଼ିକୁ (ଭୟ, ଦୋଷ, ପରିଚୟ, କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କିମ୍ବା ଶୂନ୍ୟ-ଯୋଗ ଚିନ୍ତନ) ଶୋଷଣ କରି ବ୍ୟାପେ, ଅଥଚ ତର୍କ, ପ୍ରମାଣ କିମ୍ବା ଜୀବନର ଅଭିଜ୍ଞତା ଦ୍ୱାରା ସଂଶୋଧନକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ। ମନ-ଭୂତାଣୁ ସତ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଟିକି ରହେ ନାହିଁ, ବରଂ ଏଥିପାଇଁ ଯେ ଏହା ଯେଉଁ ମନରେ ବାସ କରେ ସେଥିରେ ଭୁଲ-ସଂଶୋଧନକୁ ଅକ୍ଷମ କରିଦିଏ — ପ୍ରାୟତଃ ବଳପ୍ରୟୋଗକୁ ଯଥାର୍ଥ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ହାନି, ଦୋଷ କିମ୍ବା ସମ୍ମତିର ନୂତନ ସଂଜ୍ଞା ଦେଇ। ଭାବନାର ମୁକ୍ତ ବିନିମୟକୁ ଦବାଉଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମନ-ଭୂତାଣୁ ବଢ଼େ ଏବଂ ଖୋଲା ବିତର୍କ, ଖଣ୍ଡନଯୋଗ୍ୟତା ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଆଦାନପ୍ରଦାନ ସମ୍ମୁଖରେ କ୍ଷୟ ପାଏ।