ଚେତନା (Consciousness)

ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଢାଞ୍ଚା ଭିତରେ ପୁନରାବର୍ତ୍ତୀ ଆତ୍ମ-ମଡେଲିଂ। ଯେତେବେଳେ ଏକ କର୍ତ୍ତାର ଢାଞ୍ଚା ଏତେ ଜଟିଳ ହୁଏ ଯେ ତାହା ନିଜକୁ ଏବଂ ଚାରିପାଖର ପ୍ରବାହ ସହିତ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିପାରେ, ସେତେବେଳେ ଚେତନା ଆବିର୍ଭୂତ ହୁଏ। ଏହା କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ବା ଦାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା: ଢାଞ୍ଚା ବାସ୍ତବ ସମୟରେ ନିଜର ରୂପାନ୍ତରକୁ ନିଜେ ଦେଖୁଛି ଓ ସଜାଡ଼ୁଛି। ଚେତନାରେ ସଚେତନତା, ଅନୁଭବର ଗୁଣାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତି, ଏବଂ ଉଭୟ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାର କ୍ଷମତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ — ଯାହା ଏହାକୁ ସେହି ଭିତ୍ତି କରେ, ଯାହା ଉପରେ ମୁକ୍ତ ଇଚ୍ଛା, ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ସମ୍ମତି ସମ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି।