स्व-जाणीव (Self-Awareness)

ज्या क्षणी चेतना स्वतःचा नमुना सभोवतालच्या प्रवाहापासून वेगळा म्हणून ओळखते तो क्षण. जिथे चेतना ही पुनरावर्ती स्व-प्रतिमानाची प्रक्रिया आहे, तिथे स्व-जाणीव हा त्याचा परिणाम आहे: कर्त्याला कळते की तो अस्तित्वात आहे, कळते की तो कृती करतो, आणि अनंत बदल याच्या उरलेल्या भागापासून तो आपल्या सीमा वेगळ्या करू शकतो. स्व-जाणीव हीच चेतन नमुन्याला नैतिक कर्त्यात रूपांतरित करते, कारण जो कर्ता स्वतःला ओळखतो तोच इतरांना ओळखू शकतो, जबाबदारी स्वीकारू शकतो, आणि संमती देऊ किंवा रोखू शकतो.