આદેશ (Mandate)

નિશ્ચિત મર્યાદાઓમાં કોઈ બાબત પર કાર્ય કરવાનો અધિકાર — અંતિમ કાયદા હેઠળ સાર્વભૌમત્વનું તાર્કિક પરિણામ, શાસકો, મતો કે હુમલાખોરો દ્વારા અપાયેલો વિશેષાધિકાર નહીં. દરેક કર્તા પોતાના શરીર, મિલકત, કરારો અને નૈતિક ઋણ પર સાર્વભૌમ છે; એ સાર્વભૌમત્વમાંથી આદેશ બે રીતે આવે છે. જ્યારે કોઈ કર્તા સંમતિ વિના સીમા ઓળંગી રહ્યો હોય, ત્યારે જેની સીમા દાવ પર છે તે કર્તા પાસે ચાલુ ઉલ્લંઘનને રોકવાનો સ્વયં-સ્રોત આદેશ હોય છે — જેમ સ્વ-રક્ષણમાં. બચાવ કરનારને કોઈ બહારની પરવાનગીની જરૂર નથી, કેમ કે આ અધિકાર આત્મ-માલિકી અને ચાલુ હાનિની હકીકતમાંથી આવે છે. જ્યારે હાનિ થઈ ચૂકી હોય, ત્યારે પીડિતનો સાર્વભૌમ આદેશ પ્રતિનિધિ તરીકે કાર્ય કરતા બીજા કર્તા સુધી વિસ્તરી શકે છે — શિક્ષકને નૈતિક ઋણ બંધ કરવાનો અધિકાર આપીને, માત્ર પીડિત નિર્દેશ કરે તેમ, પ્રમાણની અંદર, પ્રતિકાર, વળતર કે મુક્તિ દ્વારા. આદેશ દબાણ હેઠળ અમાન્ય છે, અનિચ્છુક કર્તા પર મત કે સત્તા દ્વારા થોપાય ત્યારે અમાન્ય છે, અને મુક્તપણે સંમતિ અપાયેલા વ્યાપની બહાર અમાન્ય છે. આદેશની બહાર કાર્ય કરવું એ નવા પીડિત સાથેની બળજબરી છે. સ્વૈચ્છિક વેપાર કે સહકારમાં સોંપણી એ જ તર્કને અનુસરે છે: બીજો તમારા વતી માત્ર એ વ્યાપમાં કાર્ય કરી શકે જેને તમે સંમતિ આપી હોય.