Eskatologio (Eschatology)

La studo de lastaj aferoj: kien civilizo iras, kio validas kiel la fino, kaj ĉu la fino estas fiksita aŭ elektita. Pli malnova eskatologio traktas la finon kiel ion transdonitan — juĝo, kolapso aŭ savo alvenanta de ekster la mondo, laŭ horaro kiun neniu regas. La kohera vido inversigas tion. La fino ne estas ricevata; ĝi estas konstruata. Kio civilizo fariĝas antaŭ ol ajna sola korpo malsukcesas dependas de tio, kion liberaj individuoj komercas, lernas kaj riparas dume. Sub memvola kunlaboro, malabundo ŝrumpas, scio kreskas, kaj la sistemoj kiuj tenas personon viva pliboniĝas jaron post jaro. Morto ĉesas esti la fiksita finpunkto de vivo kaj fariĝas malsukcesa modo de riparo — problemo kun teknika adreso, ne verdikto transdonita de iu ajn. Bona Novaĵo estas la eskatologio de liberaj homoj: la fino, al kiu civilizo konstruas, estas senfina vivo por ĉiuj kiuj helpas konstrui ĝin. La demando ŝanĝiĝas de "kio okazas post nia morto?" al "kiom longe ĝis ni ne plu devas?"