స్వీయ రక్షణ (Self-Defense)
స్వీయ రక్షణ చట్టానికి మినహాయింపు కాదు. సరిహద్దు ఉల్లంఘించబడుతున్నప్పుడు దాన్ని కాపాడే చట్టం యొక్క తక్షణ అనువర్తనం అది. శరీరం, ఆస్తి లేదా అంగీకరించిన షరతులపై సరిహద్దును సమ్మతి లేకుండా దాటడం జరుగుతున్నప్పుడు లేదా తక్షణమే నమ్మదగినదిగా ఉన్నప్పుడు దాన్ని ఆపడానికి అవసరమైన బలాన్ని మాత్రమే కర్త ఉపయోగించవచ్చు. ఆ బలం సరిహద్దును దాటుతున్న కర్తపైనే కారణపరంగా నిర్దేశించబడాలి, ఉల్లంఘన ముగిసినప్పుడు ముగియాలి. స్వీయ రక్షణ శిక్ష కాదు, ప్రతీకారం కాదు, నిరోధం కాదు, న్యాయం కాదు. అది జరుగుతున్న హానిని ఆపుతుంది; నైతిక ఋణాన్ని తీర్చదు, భవిష్యత్తులో జరగవచ్చునే చర్యలకు హానితో బెదిరించదు. లొంగడానికి నిరాకరించడం ద్వారా రక్షించుకునేవాడు కొత్త నేరాన్ని సృష్టించడు, అనుపాతమైన ప్రతిఘటన వల్ల కలిగిన హానికి దాడిచేసినవాడు బాధ్యత వహిస్తాడు. కర్తలు ఏమి కావచ్చో అనే కారణంగా వారిని కొట్టడం, జరుగుతున్న లేదా తక్షణమే నమ్మదగిన ఉల్లంఘన లేకుండా చర్య తీసుకోవడం, లేదా సామూహిక ప్రతిదాడిని ఉపయోగించడం బలవంతం లేదా యుద్ధం, స్వీయ రక్షణ కాదు. ఉల్లంఘన ఆగిన తరువాత జరిగేది తీర్పుకు, న్యాయానికి చెందినది — బాధ్యతను కనుగొనడం, భౌతిక నష్టాన్ని సరిచేయడం, వసూలు చేయాలా విడుదల చేయాలా అనే బాధితుడి సార్వభౌమ ఎంపికను గౌరవించడం.