ਅਧਿਕਾਰ-ਪੱਤਰ (Mandate)

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਮਾਮਲੇ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ — ਅੰਤਿਮ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦਾ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਨਤੀਜਾ, ਨਾ ਕਿ ਹਾਕਮਾਂ, ਵੋਟਾਂ ਜਾਂ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੱਕ। ਹਰ ਕਰਤਾ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ, ਜਾਇਦਾਦ, ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਰਜ਼ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ-ਸੰਪੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਤੋਂ ਅਧਿਕਾਰ-ਪੱਤਰ ਦੋ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਤਾ ਸਹਿਮਤੀ ਬਿਨਾਂ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਕਰਤਾ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦਾਅ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਸਵੈ-ਸਰੋਤ ਅਧਿਕਾਰ-ਪੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਆਤਮ-ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ। ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਧਿਕਾਰ ਸਵੈ-ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹਾਨੀ ਦੇ ਤੱਥ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਾਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪੀੜਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਵਾਲਾ ਅਧਿਕਾਰ-ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਰਤਾ ਤੱਕ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਕਰਜ਼ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਕੇਵਲ ਉਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਪੀੜਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦੇਵੇ, ਅਨੁਪਾਤ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਪ੍ਰਤੀਕਾਰ, ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਰਾਹੀਂ। ਅਧਿਕਾਰ-ਪੱਤਰ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਅਵੈਧ ਹੈ, ਅਣਚਾਹੇ ਕਰਤਾ ਉੱਤੇ ਵੋਟ ਜਾਂ ਇਖ਼ਤਿਆਰ ਰਾਹੀਂ ਥੋਪਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਵੈਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਵੈਧ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰ-ਪੱਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਨਵੇਂ ਪੀੜਤ ਵਾਲਾ ਜਬਰ ਹੈ। ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਵਪਾਰ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਣਾ ਇਸੇ ਤਰਕ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ: ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਾਇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ।