ਦਇਆ (Kindness)

ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਨੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂ, ਜੇ ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਜੋ ਚੁਣਦਾ, ਉਸ ਵੱਲ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਕਾਰਜ — ਉਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਪਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਕਰਤਾ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ। ਦਇਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਦੇਣੀ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ; ਕੋਈ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਲੈ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜੋ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਥੋਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਾਨੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਮਰੱਥ ਕਰਤਾ ਲਈ ਦਇਆ ਇਨਕਾਰ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਮਦਦ ਕੇਵਲ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਸਰੀਰ, ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਖ਼ਲ ਨਾ ਦੇਣ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਅਸਲ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਹੀਂ — ਜਿਵੇਂ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਸਮਰੱਥ ਵਿਅਕਤੀ — ਉਸ ਲਈ ਦਇਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਨੀਆਂ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਹਾਲੇ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਲੋੜੀਂਦੀ ਆਰਜ਼ੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ, ਪੂਰੀ ਸਵੈ-ਮਾਲਕੀ ਵਾਪਸ ਮਿਲੇ। ਜੋ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਬਿਨਾਂ ਅੰਤ ਚੱਲੇ, ਜਾਂ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਣ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨਿਯੰਤਰਣ ਹੈ। ਦਇਆ ਪਰਸਪਰਤਾ, ਨਿਆਂ ਜਾਂ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ: ਇਹ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਟਾਉਂਦੀ, ਨੈਤਿਕ ਕਰਜ਼ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਜਾਂ ਚੱਲਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਹਿਮਤੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਅਣਚਾਹਿਆ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਤਾਂ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਵੈ-ਨਿਰਣਾ ਰੱਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਧੋਖਾ ਲੁਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਮਰੱਥ ਬਾਲਗਾਂ ਨਾਲ ਇਉਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚੁਣਨ ਦੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ।