സ്വയം പരിരക്ഷ (Self-Defense)
സ്വയം പരിരക്ഷ നിയമത്തിന് ഒരു അപവാദമല്ല. ഒരു അതിർത്തി ലംഘിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ അതിനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന നിയമത്തിന്റെ ഉടനടിയുള്ള പ്രയോഗമാണ് അത്. ശരീരം, സ്വത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ സമ്മതിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവയുടെ മേലുള്ള ഒരു അതിർത്തിയുടെ, നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതോ ഉടനടി വിശ്വസനീയമായതോ ആയ സമ്മതമില്ലാത്ത കടന്നുകയറ്റം തടയാൻ ആവശ്യമായ ബലം മാത്രമേ ഒരു കർത്താവിന് ഉപയോഗിക്കാവൂ. ആ ബലം അതിർത്തി കടക്കുന്ന കർത്താവിനു നേരെ കാരണപരമായി തിരിച്ചുവിട്ടതായിരിക്കണം, ലംഘനം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അവസാനിക്കുകയും വേണം. സ്വയം പരിരക്ഷ ശിക്ഷയോ പ്രതികാരമോ നിരോധനമോ നീതിയോ അല്ല. അത് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദ്രോഹം തടയുന്നു; ധാർമ്മിക കടം അടയ്ക്കുന്നില്ല, ഭാവിയിൽ സാധ്യമായ പ്രവൃത്തികൾക്ക് ദ്രോഹം ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നുമില്ല. കീഴടങ്ങാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നതിലൂടെ പരിരക്ഷിക്കുന്നയാൾ പുതിയ ഒരു കുറ്റകൃത്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല, ആനുപാതികമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പ് ഉണ്ടാക്കുന്ന ദ്രോഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ആക്രമണകാരി വഹിക്കുന്നു. കർത്താക്കൾ എന്തായിത്തീരാം എന്നതിന്റെ പേരിൽ അവരെ അടിക്കുന്നതും, നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതോ ഉടനടി വിശ്വസനീയമായതോ ആയ ലംഘനമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നതും, കൂട്ടായ തിരിച്ചടി ഉപയോഗിക്കുന്നതും നിർബന്ധമോ യുദ്ധമോ ആണ്, സ്വയം പരിരക്ഷയല്ല. ലംഘനം നിലച്ചശേഷം പിന്നീട് വരുന്നത് നിർണയത്തിനും നീതിക്കും ഉള്ളതാണ് — ഉത്തരവാദിത്തം കണ്ടെത്തുക, ഭൗതിക നഷ്ടം പരിഹരിക്കുക, ഈടാക്കണോ വിട്ടുകൊടുക്കണോ എന്ന ഇരയുടെ പരമാധികാരപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ മാനിക്കുക.