დაცვის დაკარგვა (Forfeiture)

საზღვრის დაცვის შეჩერება, რომელიც გამოწვეულია სხვისი იმავე საზღვრის გადაკვეთით. უფლებები ორმხრივად აკავშირებს: უფლების მოთხოვნა ნიშნავს იმავე უფლების ვალდებულებას შენს მსგავს ყოველ მოქმედ პირთან; ამიტომ მოქმედი პირი, რომელიც თანხმობის გარეშე კვეთს სხვის საზღვარს, ამავე ქმედებით საკუთარი საზღვრის დაცვას უკან იღებს — მიყენებული ზიანის ზომამდე და არა მეტად. დაცვის დაკარგვა არ გაიცემა, არ მიიღება კენჭისყრით და არ ცხადდება. ბრალის მსგავსად, ის ობიექტურად არსებობს მიზეზობრიობიდან; განაჩენი მას აღმოაჩენს, არასოდეს ქმნის. დაცვის დაკარგვა ძალას აძლევს ზიანს უპასუხოს ისე, რომ პასუხი ახალ დანაშაულად არ იქცეს. ზიანს იმ საზღვრის შიგნით, რომლის დაცვაც დაკარგულია, ნორმატიული მნიშვნელობით მსხვერპლი არ ჰყავს: მოქმედ პირს ფაქტობრივად ადგება ზიანი — აღწერითი მნიშვნელობით — მაგრამ დაცული საზღვარი არ გადაკვეთილა, ამიტომ არ არსებობს დარღვევა, ახალი ბრალი ან ახალი მორალური ვალი. ამიტომ დამცველი, მანდატისა და პროპორციის ფარგლებში მოქმედი დამსჯელი და კანონგარეშეს დამსრულებელი დანაშაულს არ სჩადიან, მაშინ როცა იგივე ქმედებები ხელუხლებელი საზღვრის წინააღმდეგ დანაშაული იქნებოდა. დაცვის დაკარგვა სამ ეტაპად მოქმედებს. სანამ გადაკვეთა მიმდინარეობს ან უშუალოდ სარწმუნო საფრთხეა, თავდამსხმელის დაცვა დაკარგულია ნებისმიერის მიმართ იმ უმცირეს ძალამდე, რომელიც მის შესაჩერებლადაა საჭირო, როგორც თავის დაცვაში. ზიანის მიყენების შემდეგ დაკარგვას მსხვერპლი ფლობს: ის ვრცელდება მიყენებული ზიანის პროპორციამდე და შეიძლება გამოიყენოს მხოლოდ მსხვერპლმა ან მის მანდატში მოქმედმა წარმომადგენელმა. როდესაც დამრღვევმა მსხვერპლი გაანადგურა — როგორც მკვლელობისას — დაკარგვა რჩება მფლობელის გარეშე, რომელიც მას შეზღუდავს, გამოიყენებს ან გაათავისუფლებს, და ხდება საერთო და მუდმივი; ასეთი მოქმედი პირი კანონგარეშეა. დაცვის დაკარგვა ზუსტად იმხელაა, რამხელაც მისი შემქმნელი ზიანი. ამ ზომაზე მეტი ძალა ხელუხლებელ საზღვარს კვეთს: ნამეტი ახალი დანაშაულია ახალი მსხვერპლით, ხოლო გამძაფრებელი თავდამსხმელი ხდება. დაკარგვა მთავრდება, როცა სამართლიანობა მორალურ ვალს ამოღებით ან გათავისუფლებით ხურავს; ამის შემდეგ ყოფილი დამრღვევის საზღვრები კვლავ მთლიანია და მისთვის ზიანის მიყენება ისეთივე მსხვერპლს ქმნის, როგორც ნებისმიერი სხვისთვის. დაკარგვა, რომელიც სინამდვილეში არასოდეს არსებობდა, არ იცავს არავის, ვინც მის საფუძველზე მოქმედებს: არასწორი მოქმედი პირის დასჯა ან იმ ადამიანის დასრულება, ვინც შეცდომით კანონგარეშედ მიიჩნიეს, ხელუხლებელ საზღვარს კვეთს, და ზიანის პასუხისმგებლობა მიზეზობრიობას მიჰყვება — ეკისრება მატყუარას, რომელმაც ქმედება თაღლითობით გამოიწვია, ხოლო სხვაგვარად მოქმედ პირს, მიუხედავად იმისა, რის სჯეროდა.